2024

Jaarbericht

Missie

Bevolkingsonderzoek Nederland realiseert bevolkingsonderzoek van de hoogst mogelijke kwaliteit, waaraan iedereen kan deelnemen. Dit draagt bij aan de preventie en vroege opsporing van ziekten, zoals kanker.

Kernwaarden

Bevolkingsonderzoek Nederland is als organisatie betrokken, betrouwbaar en bereikbaar. We zijn betrokken bij onze cliënten, bij onze maatschappelijke opgave en bij elkaar als collega’s. We staan ervoor, een betrouwbare organisatie te zijn en leveren hoge kwaliteit. We zijn bereikbaar voor onze cliënten en onze ketenpartners en reiken actief de hand naar buiten.

bevolkingsonderzoek borstkanker

Bekijk hier alle cijfers

bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Bekijk hier alle cijfers

bevolkingsonderzoek darmkanker

Bekijk hier alle cijfers

bevolkingsonderzoek borstkanker

Nederland
 
		Array
(
    [chart] => Array
        (
            [title] => Verstuurde uitnodigingen
            [chart_type] => gender
            [second_color] => #f3cb87
            [third_color] => #fbefda
            [womanman_values] => Array
                (
                    [ruler_size] => 1600000
                    [year_1] => 2024
                    [year_1_woman_studied] => 874391
                    [year_1_invitations] => 1265929
                    [year_2] => 2023
                    [year_2_woman_studied] => 849076
                    [year_2_invitations] => 1198668
                )

            [bar_chart_data] => Array
                (
                    [sub_title] => 
                    [val_type] => perc
                    [ruler_size] => 80000
                    [year_1] => 
                    [year_1_opk] => 
                    [year_1_opk_num] => 
                    [year_1_afm] => 
                    [year_1_afm_num] => 
                    [year_1_show_asterisk] => 
                    [year_1_noresp] => 
                    [year_1_noresp_num] => 
                    [year_2] => 
                    [year_2_opk] => 
                    [year_2_opk_num] => 
                    [year_2_afm] => 
                    [year_2_afm_num] => 
                    [year_2_noresp] => 
                    [year_2_noresp_num] => 
                    [chart_notes] => 
                )

            [sbar_chart_data] => Array
                (
                    [ch_type] => bar
                    [val_type] => perc
                    [item_1_description] => 
                    [item_1_value] => 
                    [item_2_description] => 
                    [item_2_value] => 
                    [result] => Array
                        (
                            [title] => 
                            [description] => 
                            [kpis] => 
                        )

                )

        )

    [main_color] => #edaf46
    [counter] => 1_1
)

Verstuurde uitnodigingen

2024

Onderzochte vrouwen
874.391
Verstuurde uitnodigingen
1.265.929

Verstuurde uitnodigingen

2024

  • Onderzochte vrouwen : 874.391
  • Verstuurde uitnodigingen : 1.265.929
849.076
Onderzochte vrouwen
1.198.668
Verstuurde uitnodigingen

2023

2023

  • Onderzochte vrouwen : 849.076
  • Verstuurde uitnodigingen : 1.198.668

Verwijsadvies

20.002

20.242

  • Verwijsadvies 2024: 20.002 (2,3%)
  • Verwijsadvies 2023: 20.242 (2,4%)

Deelname, afmelding en non-respons

  • 0
  • 25
  • 50
  • 75
  • 100

2024

  • Opkomst: 874.391 (65,3%)
  • Afmeldingen: 74.731 (5,6%)
  • Definitieve afmeldingen: 72.591 (5,4%)*
  • Non-respons: 316.807 (23,7%)

2023

  • Opkomst: 849.076 (66,7%)*
  • Afmeldingen: 74.816 (6,2%)
  • Definitieve afmeldingen: 74.002 (3,6%)*
  • Non-respons: 281.794 (23,5%)

Vernieuwde berekening deelnamegraad:

In voorgaande jaren was de gepubliceerde deelnamegraad gelijk aan het aantal deelnemers gedeeld door het aantal genodigden. Vanaf 2024 wordt het aantal personen dat wel in aanmerking komt voor het bevolkingsonderzoek, maar geen uitnodiging heeft ontvangen omdat zij zich tijdens een eerdere ronde definitief hebben afgemeld, bij het aantal genodigden opgeteld. De deelnamegraad is met terugwerkende kracht berekend voor alle verslagjaren die hier worden gepresenteerd.



Gezondheidsraadadvies

Op 12 maart 2024 bracht de Gezondheidsraad het advies “Verbetermogelijkheden voor het bevolkingsonderzoek borstkanker” uit. Geconcludeerd wordt dat het huidige bevolkingsonderzoek effectief en efficiënt is: het vermindert sterfte door borstkanker. De gebruikte methode, de mammografie, is op dit moment de beste techniek. Veranderingen, zoals het aanpassen van de leeftijdsgrens, leveren nu geen betere resultaten op. Wel ziet de raad kansen voor verbetering in de toekomst, bijvoorbeeld door het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI), risicostratificatie en nieuwe beeldtechnieken.

In dit kader is in 2024 gestart met een verkenning voor het optimaliseren van de uitnodigingsstrategie. Een uitnodigingsstrategie die toekomstbestendig is, meer cliëntgericht en voldoende flexibiliteit biedt om verbeteringen in het programma borstkankerscreening te realiseren.

Wetenschappelijk studies naar andere beeldtechnieken: STREAM- en DENSE studie

In de zomer van 2023 is de STREAM-studie gestart. Deze studie onderzoekt of tomosynthese geschikt is voor het bevolkingsonderzoek naar borstkanker. De eerste onderzoeksronde is in het voorjaar van 2024 afgerond. In het najaar zijn de eerste resultaten besproken met radiologen en laboranten. Een belangrijk punt is dat de tomosynthese-beelden groter zijn, waardoor ze trager laden dan gewone mammogrammen. Er wordt gekeken naar verdere optimalisaties voordat de inclusie van de tweede ronde STREAM medio 2025 start.

In het najaar 2024 is de inclusie voor de DENSE-2 studie gestart. Voor deze studie, die wordt uitgevoerd door onderzoekers van het UMC Utrecht, worden vrouwen uitgenodigd via het bevolkingsonderzoek borstkanker. De DENSE-2 studie onderzoekt andere manieren om borstfoto’s te maken voor vrouwen met zeer dicht borstweefsel, namelijk een contrast-mammogram en een MRI-onderzoek. De eerste ronde van dit onderzoek loopt tot en met 2025.

Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) bezoekt bevolkingsonderzoek borstkanker

Medio 2024 heeft de inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) naar aanleiding van een thematisch bezoek een rapport uitgebracht over het bevolkingsonderzoek borstkanker. Hierin wordt onder andere benoemd dat de kwaliteit van het bevolkingsonderzoek borstkanker voldoende is, maar ook onder druk staat. Mede naar aanleiding van dit rapport is er hard gewerkt aan verbeteringen binnen de organisatie en het bevolkingsonderzoek. Hiermee zorgen we ervoor dat het bevolkingsonderzoek borstkanker toekomstbestendig is en kunnen we onze cliënten een kwalitatief hoogwaardig onderzoek blijven bieden. Begin 2025 heeft de IGJ geconcludeerd dat er goede stappen zijn gezet. Hiermee is het traject afgerond.



bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Nederland
 
		Array
(
    [chart] => Array
        (
            [title] => Verstuurde uitnodigingen
            [chart_type] => gender
            [second_color] => #e370b1
            [third_color] => #eca0ca
            [womanman_values] => Array
                (
                    [ruler_size] => 1600000
                    [year_1] => 2024
                    [year_1_woman_studied] => 385768
                    [year_1_invitations] => 703325
                    [year_2] => 2023
                    [year_2_woman_studied] => 352778
                    [year_2_invitations] => 703994
                )

            [bar_chart_data] => Array
                (
                    [sub_title] => 
                    [year_1] => 
                    [year_1_opk] => 
                    [year_1_afm] => 
                    [year_1_show_asterisk] => 
                    [year_1_noresp] => 
                    [year_1_onbekend] => 
                    [year_2] => 
                    [year_2_opk] => 
                    [year_2_afm] => 
                    [year_2_noresp] => 
                    [year_2_onbekend] => 
                    [chart_notes] => 
                )

            [sbar_chart_data] => Array
                (
                    [ch_type] => bar
                    [val_type] => perc
                    [item_1_description] => 
                    [item_1_value] => 
                    [item_2_description] => 
                    [item_2_value] => 
                    [result] => Array
                        (
                            [title] => 
                            [description] => 
                            [kpis] => 
                        )

                )

        )

    [main_color] => #d1227e
    [counter] => 2_1
)

Verstuurde uitnodigingen

2024

Onderzochte vrouwen
385.768
Verstuurde uitnodigingen
703.325

Verstuurde uitnodigingen

2024

  • Onderzochte vrouwen : 385.768
  • Verstuurde uitnodigingen : 703.325
352.778
Onderzochte vrouwen
703.994
Verstuurde uitnodigingen

2023

2023

  • Onderzochte vrouwen : 352.778
  • Verstuurde uitnodigingen : 703.994

Deelname, afmelding en non-respons

Verdeling in deelname met een uitstrijkje of zelfafnameset, afmelding en non-respons (in procenten)

  • 0
  • 25
  • 50
  • 75
  • 100

2024

  • Opkomst: 54,4%
  • Afmeldingen: 1,5%
  • Definitieve afmeldingen: 72.591 (5,4%)*
  • Non-respons: 43,2%
  • Onbekend: 0,9%*

2023

  • Opkomst: 49,7%*
  • Afmeldingen: 1,3%
  • Definitieve afmeldingen: 74.002 (3,6%)*
  • Non-respons: 48,0%
  • Onbekend: 1,0%*

Deelname is onbekend bij een uitgestelde vraag, bijvoorbeeld door zwangerschap of een aangevraagde zelftest.

Deelname en uitslag

  • 0
  • 25
  • 50
  • 75
  • 100

2024

  • Opkomst: 36,5%
  • Afmeldingen: 63,5%
  • Definitieve afmeldingen: 72.591 (5,4%)*

2023

  • Opkomst: 55,8%*
  • Afmeldingen: 44,2%
  • Definitieve afmeldingen: 74.002 (3,6%)*

Campagne ‘Laten we het eens over BMHK hebben’

In januari 2024 is een nieuwe campagne gestart om jonge vrouwen (29-34 jaar) beter te informeren over het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Met de slogan ‘Heb jij het al #gedaan?’ werd via social media aandacht gevraagd voor het onderwerp. Veel vrouwen in deze leeftijdsgroep weten nog weinig over HPV, baarmoederhalskanker en het bevolkingsonderzoek. Daarom is samen met RIVM-CvB en KWF deze campagne opgezet. Tijdens de internationale BMHK preventieweek ging de campagne van start. Via Instagram zijn miljoenen mensen bereikt en 700.000 vrouwen zagen meerdere keren een advertentie. Op de website www.bmhk.nl vinden zij duidelijke informatie, video’s en ervaringen van anderen. De campagne is een groot succes en heeft inmiddels twee communicatieprijzen gewonnen.

Scholingsteam BMHK

In 2024 is een op maat ‘learning managementsysteem’ (LMS) ingericht voor de scholingen voor doktersassistenten die uitstrijkjes (gaan) maken in het kader van bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Zij kunnen nu in het LMS gevolgd en gemonitord worden. Er is tijdens de scholingen specifiek op verschillende manieren aandacht geschonken aan het gebruik en inzet van digitale labformulieren.



bevolkingsonderzoek darmkanker

Nederland
In 2024 was de doelgroep uitnodiging 2.242.097 en niet in de doelgroep uitnodiging vanwege definitieve afmelding 61.973.
In 2023 was de doelgroep uitnodiging 2.311.058 en niet in de doelgroep uitnodiging vanwege definitieve afmeldingen 63.582. 
		Array
(
    [chart] => Array
        (
            [title] => Uitgenodigd
            [chart_type] => gender
            [show_both_genders] => 1
            [second_color] => #827095
            [third_color] => #b4a7be
            [womanman_values] => Array
                (
                    [ruler_size] => 2600000
                    [year_1] => 2024
                    [year_1_woman_studied] => 1503556
                    [year_1_invitations] => 2179721
                    [year_2] => 2023
                    [year_2_woman_studied] => 1494517
                    [year_2_invitations] => 2182390
                )

            [bar_chart_data] => Array
                (
                    [sub_title] => 
                    [label_1] => Opkomst
                    [label_2] => Afmelding
                    [label_3] => Non-respons
                    [year_1] => 
                    [year_1_opk] => 
                    [year_1_afm] => 
                    [year_1_noresp] => 
                    [year_2] => 
                    [year_2_opk] => 
                    [year_2_afm] => 
                    [year_2_noresp] => 
                    [chart_notes] => 
                    [enable_diagnostics_block] => 
                    [diagnostics-text] => 
                    [diagnostics-items_1] => 
                    [diagnostics-items_2] => 
                    [diagnostics-items_total] => 
                )

            [sbar_chart_data] => Array
                (
                    [ch_type] => bar
                    [val_type] => perc
                    [item_1_description] => 
                    [item_1_value] => 
                    [item_2_description] => 
                    [item_2_value] => 
                    [result] => Array
                        (
                            [title] => 
                            [description] => 
                            [kpis] => 
                        )

                )

        )

    [main_color] => #43225f
    [counter] => 3_1
)

Uitgenodigd

2024

Onderzochte mensen
1.503.556
Verstuurde uitnodigingen
2.179.721

Uitgenodigd

2024

  • Onderzochte mensen : 1.503.556
  • Verstuurde uitnodigingen : 2.179.721
1.494.517
Onderzochte mensen
2.182.390
Verstuurde uitnodigingen

2023

2023

  • Onderzochte mensen : 1.494.517
  • Verstuurde uitnodigingen : 2.182.390

Deelname, afmelding en non-respons

  • 0
  • 25
  • 50
  • 75
  • 100

2024

  • Deelname: 67,1%
  • Afmeldingen: 1,9%
  • Definitieve afmeldingen: 72.591 (5,4%)*
  • Non-respons: 28,3%

2023

  • Deelname: 66,5%*
  • Afmeldingen: 2,1%
  • Non-respons: 74.002 (3,6%)*
  • Non-respons: 28,6%

Vernieuwde berekening deelnamegraad:

In voorgaande monitors (tot en met monitor van 2022) was de gepubliceerde deelnamegraad gelijk aan het aantal deelnemers gedeeld door het aantal genodigden. Vanaf de monitor van 2023 wordt het aantal personen dat wel in aanmerking komt voor het bevolkingsonderzoek, maar geen uitnodiging heeft ontvangen omdat zij zich tijdens een eerdere ronde definitief hebben afgemeld, bij het aantal genodigden opgesteld. Om cijfers goed te kunnen vergelijken is het deelnamepercentage van 2023 herberekend op de nieuwe wijze.



Uitslag

Percentage gunstige en ongunstige uitslagen

  • 0
  • 25
  • 50
  • 75
  • 100

2024

  • Gunstige uitslag: 95,5%
  • Ongunstige uitslag: 4,5%

2023

  • Gunstige uitslag: 95,2%
  • Ongunstige uitslag: 4,8%

Diagnose

Bij 57.825 cliënten is een coloscopie uitgevoerd. Hiervan kreeg 4,0% de diagnose darmkamker. Bij 27,4% werd een ‘advanced adenoom’ vastgesteld.

Totaal

  • - 0,00%

10-jarig jubileum

Op 1 maart 2024 is het 10-jarig jubileum van het bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland gevierd met een feestelijke bijeenkomst met ketenpartners en stakeholders. Programmamanagement heeft getrakteerd bij coloscopiecentra, pathologie afdelingen en de regiokantoren van Bevolkingsonderzoek Nederland. Daarnaast hebben alle medewerkers van Bevolkingsonderzoek Nederland een bedankje thuisgestuurd gekregen voor hun waardevolle bijdrage aan dit succesvolle bevolkingsonderzoek.

Cliënt Tevredenheid

Begin 2024 zijn de resultaten bekend geworden van het vernieuwde digitale Cliënt Tevredenheid Onderzoek (CTO) voor het bevolkingsonderzoek darmkanker. Voorheen kregen een geselecteerde groep cliënten elke drie jaar een papieren vragenlijst. Nu kunnen alle cliënten uit de doelgroep zij via een QR-code op brieven, de website en het portaal direct hun ervaring delen. Deze nieuwe aanpak is duurzamer, goedkoper en levert meer actuele en bruikbare reacties op. Deze werkwijze wordt voortaan ook gebruikt voor de andere bevolkingsonderzoeken.

Feces Opvanghulpmiddel

Veel mensen vinden het lastig om ontlasting op te vangen voor de darmkankertest (FIT-test). Daarom is in samenwerking met het RIVM-CvB door een onafhankelijke partij onderzocht of een opvanghulpmiddel, zoals een papieren strook, kan helpen. Uit het onderzoek bleek dat 74% van de deelnemers dit hulpmiddel graag wil gebruiken. Ze gaven ook aan dat ze de testuitslag dan meer vertrouwen. Op basis hiervan heeft het ministerie van VWS begin 2024 besloten om het hulpmiddel toe te voegen aan het uitnodigingspakket. Vanaf 1 januari 2026 zit het standaard in het uitnodigingspakket voor het bevolkingsonderzoek darmkanker.



Cliëntreacties

Bekijk hier alle cijfers

Medewerkers

Bekijk hier alle cijfers

Organisatie

Bekijk hier meer informatie

Cliëntreacties

Nederland
In 2024 hebben we in totaal 3.995 cliëntreacties ontvangen. Deze reacties zijn verdeeld in 1.875 complimenten, 1.739 klachten, 381 suggesties en vragen. De meeste reacties betreffen het bevolingsonderzoek borstkanker (vanaf 2024 zijn suggesties en vragen samengevoegd)

Borstkanker

3680 reacties
(92,1% van alle reacties)
1861 Complimenten (50,6%)
1520 Klachten (41,3%)
299 Suggesties/vragen (8,1%)

Baarmoederhalskanker

143 reacties
(3,6% van alle reacties)
2 Complimenten (1,4%)
113 Klachten (79,0%)
28 Suggesties/vragen (19,6%)

Darmkanker

172 reacties
(4,3% van alle reacties)
12 Complimenten (7,0%)
106 Klachten (61,6%)
54 Suggesties/vragen (31,4%)

Klachtenafhandeling

De klachtenafhandeling verloopt volgens de landelijke Klachtenregeling voor cliënten. Het doel van de Klachtenfunctionaris is om signalen van onvrede naar tevredenheid van de cliënt en organisatie af te handelen. In overleg met de betrokken medewerker en verantwoordelijke leidinggevende hebben we verbetermaatregelen in het proces of werkzaamheden toegepast. Naar aanleiding van de klachten hebben we een aantal verbeteringen gerealiseerd in onze werkwijze. Ook zijn suggesties ter verbetering van de cliëntmiddelen landelijk besproken en indien mogelijk doorgevoerd.

Reactie bevolkingsonderzoek borstkanker

“Bus was goed bereikbaar, met voldoende parkeerplaats. De ruimte om te wachten was prettig, warm en ontspannen (boekje, muziekje). Medewerkers waren erg vriendelijk en behulpzaam, geduldig en stelde mij gerust. Ook tijd voor een kort “praatje”. Alles zag er schoon en professioneel uit. Kortom, prettige ervaring, fijn geholpen waardoor het onderzoek niet vervelend was. Dank jullie wel lieve dames!”

Reactie bevolkingsonderzoek borstkanker

“Ik wil heel graag weten hoe de weefseldichtheid is van mijn borsten. Mijn moeder is overleden aan borstkanker. Ik ben dus extra waakzaam.”

Reactie bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

“Graag wil ik een compliment geven voor de introductie van de zelftest voor baarmoederhalskanker. Erg prettig in gebruik en laagdrempelig.”

Reactie bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

“Waarom tot je 60e een oproep? Zou minimaal tot 75e door moeten gaan! We worden steeds ouder.”

Reactie bevolkingsonderzoek darmkanker

“Na het inleveren van het onderzoeksmateriaal voor het onderzoek kreeg ik zeer snel een brief met het verzoek een afspraak te maken in het ziekenhuis voor een darmonderzoek, want er zat bloed in mijn ontlasting.”…”Nu nog afwachten wat het weefsel voor een uitslag heeft maar ik zie het positief tegemoet. Ben ervan overtuigd dat het bevolkingsonderzoek er voor gezorgd heeft dat bij mij de darmkanker op tijd ontdekt is. Mijn advies; doen dat onderzoek.”

Reactie bevolkingsonderzoek darmkanker

“Over het onderzoek op zich ben ik zeer tevreden, goed dat dit wordt aangeboden om darmkanker vroegtijdig op te sporen. Mijn reactie betreft de verpakkingsmaterialen van het onderzoek. Volgens mij kan er veel minder plastic worden gebruikt!”

Medewerkers

Werknemers

861
105

2024

966

853
79

2023

932

Gemiddeld aantal fte

684

681

2024

684

2023

681

Gemiddeld verzuim (%)

9,15%

8,0%

2024

9,15%

2023

8,0%

Organisatie

Organisatie landelijk

Externe audits

In 2024 zijn na een afgestemd landelijk auditprogramma de certificaten ISO9001 en NEN7510 behouden. DNV heeft ten aanzien van de NEN7510 10 observaties geconstateerd en bij de ISO9001: 5 minors en 6 observaties. In het verbeterregister is de opvolging van de minors en observaties gevolgd.

Interne audits

Volgens een geaccordeerd landelijk meerjarenprogramma zijn in 2024 16 interne audits gehouden. Verbeterpunten naar aanleiding van de interne audits zijn opgenomen in het verbeterregister dat elk kwartaal wordt besproken in RvB-MT. In 2023 is gestart met een halfjaarlijks verslag over zaken die als gemene deler uit de interne auditgesprekken naar voren komen. De afdeling IK&P monitort het aanpakken van de verbeterpunten.

Bureau Circuit, Zwolle